Επιμορφωτικό υλικό ημερίδας – “Teaching English in a Changing World"

 

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για τη συμμετοχή και την ενεργή παρουσία σας στην επιμορφωτική μας ημερίδα “Teaching English in a Changing World: Creating classrooms where every learner belongs, communicates and thrives.”

Σας αποστέλλω το επιμορφωτικό υλικό της ημερίδας, με την ελπίδα να αποτελέσει ένα χρήσιμο σημείο αναφοράς και μια πηγή ιδεών για τη νέα σχολική χρονιά. Μπορείτε να δείτε  και να κατεβάσετε την παρουσίαση στον σύνδεσμο https://drive.google.com/file/d/1zNAyuQnCOJL3Xs66PjSsyGW4ACyPJiIp/view?usp=sharing 

Εύχομαι καλή αρχή, με δημιουργικότητα, συνεργασία και έμπνευση στις τάξεις μας!

“Languages unite!” Celebrate the European Day of Languages with ECML!

 

Information from the

European Language Gazette

No. 76 – EDL edition 2026

A special year deserves a special celebration! The 26th edition of the European Day of Languages takes place on 26 September 2026, giving us plenty of “26s” to celebrate. With the official date falling on a Saturday, language-themed events are already starting next week and will continue well into the following one, offering a vibrant, Europe-wide celebration of linguistic diversity and the joy of learning languages.

This year’s motto, “Languages unite!”, highlights the important role languages play in bringing people together, fostering curiosity about other cultures, and helping to bridge linguistic and cultural divides. For 2026 we are offering a fresh set of creative challenges, new resources, competitions, posters, games as well as a showcase for the events taking place in celebration of languages.

New resources for teachers and learners

A range of new and updated resources is being developed for the European Day of Languages website. These include a Call to action for teacher educators and teachers building on last year’s Motivation Manifesto.

New posters for EDL 2026 Two new downloadable posters are available for this year’s European Day of Languages. The “Things you may not  know about languages” poster series will continue, this time placing the spotlight on sign languages – with special  thanks to the members of the ECML DeafSign project for their invaluable contribution. The second poster will showcase a selection of amusing idioms from across Europe. Influenced by the summer heat  – and probably also the ups and downs of the World Cup – it explores the many colourful ways in which different  languages express the idea of someone “going a little crazy”. From the countless possibilities available, we have  selected a variety of particularly memorable examples and brought them together under the title “Amusing idioms…  one sandwich short of a picnic”.https://edl.ecml.at/posters EDL activity kit An activity kit for the 2026 European Day of Languages, based on a concept developed by Luxembourg’s  Institut National des Langues. This practical kit is bursting with ideas for activities to use for this year’s EDL  – no teacher should be without one! https://edl.ecml.at/EDLkit

Word of the year This feature showcases words from a variety of languages that  have been designated as “words of the year” by  publishers and other media channels in different European countries.  These tend to reflect key events or changes  (both positive and negative) which have occurred over the past year.Visitors to the site will also be invited to propose  their “Word of the year” for 2026. https://edl.ecml.at/wordoftheyear Name it! – The language proficiency game Give your vocabulary a quick workout! Test your vocabulary, challenge your memory, and explore words  across multiple languages. A fun and simple way to refresh and expand your everyday language skills.  Choose a category, select the language you want to explore, and see if you can remember the word  before time runs out. After a few seconds, the correct expression appears – You can however beat the  clock by clicking on the image and pausing the timer so that you can continue at your own pace https://edl.ecml.at/en/Fun/Name-it Linguine – The language board game https://edl.ecml.at/edlboardgame “Linguine” is a fun and educational board game that invites players to explore Europe’s rich linguistic and  cultural diversity. Based on feedback from users, the game has been enhanced and the 'MKII' Linguine is now  available  in both ‘beginner’ and ‘advanced’ versions, offering an even wider range of questions and challenges Language games and resources A rich palette of language games is also available. Try out some of the following: a brain game to test out your skills and your memory with the Latin and Greek alphabets – https://edl.ecml.at/braingame; “How many languages do you recognize?”, where you can test your ability to correctly identify  written texts in up to 40 languages – https://edl.ecml.at/languagedetective; a “Where am I?” game, where you need to identify which country is represented in a picture  – from the linguistic clues visible – https://edl.ecml.at/WhereAmI; the “Which language is it?” game which tests the listener’s ability to identify individual languages  through listening to conversations in an everyday setting. This game really certainly sharpens  listening skills            – https://edl.ecml.at/whichlanguage; an updated “Famous quotes” section: including a variety of quotations from different languages  and their origins – https://edl.ecml.at/quotes. Motivation and language teacher education: a Call to action Every language-learning journey begins with motivation. The Call to action, developed by a joint ECML -European Commission working group, explores why motivation matters for language teachers and  language teacher education and calls for renewed action in this area. The full text will be launched during  a dedicated webinar on 22 September. Discover more below: https://edl.ecml.at/motivationmanifesto Lara’s language journey continues — this time to Italy! Italy is the next stop on Lara’s linguistic adventure! After encountering more than 80 European languages on her  travels so far, she is ready to discover even more of Europe’s rich language heritage. Along the way, she will  encounter Italy’s remarkable language diversity, enjoy its famous coffee and art, and uncover plenty of surprising  linguistic treasures.The new booklet will be available in English and French from 21 September.  https://edl.ecml.at/languagejourney EDL Initiatives: how to get involved! The 2026 EDL class language challenge initiative Invite your class to complete a series of short, fun language missions and join thousands of students  across Europe in celebrating linguistic diversity. By submitting a simple piece of evidence, your class will  receive an official EDL Challenge Certificate. In 2026, we aim to make the initiative bigger than ever by encouraging as many students as possible to  take part at the same time – potentially setting a new record for the largest language challenge ever  organised. The activity can be carried out using the “Create your own language challenge” tool. Are you ready to take on the EDL 2026 Language Challenge? https://edl.ecml.at/challenge2026 “Languages unite!” poster initiative Schools and learners are invited to create a poster illustrating the theme “Languages unite!”.  Posters can use artwork, symbols and quotations to illustrate how languages bring people together  and help reach across linguistic and cultural divides. The most creative entries will receive prizes,  and 25 selected posters will proudly decorate the walls of the European Centre for Modern Languages. https://edl.ecml.at/languagesunite More competitions and creative opportunities The 2026 European Day of Languages offers several exciting opportunities for creative participation. Entries for the 2027 EDL T-shirt Design Contest are already being accepted, with submissions open until  31 December  2026. https://edl.ecml.at/tshirt In addition, voting for the Most Innovative European Day of Languages Event 2026 will be open from  20 September to 20 October, showcasing inspiring initiatives promoting language learning. https://edl.ecml.at/edlevents https://edl.ecml.at/poll Downloads page: https://edl.ecml.at/downloads Join the conversation online In the lead-up to 26 September, the dedicated EDL Facebook page will feature a series of posts  promoting the Day. Activities and initiatives will be shared using the hashtags #coeEDL, #EDL26, #EDL2026 and #EDLLanguagesunite. A wide range of images, banners and logos is also available in the Downloads section of the EDL website. https://www.facebook.com/EuropeanDayofLanguages/ All about EDL events!   The European Day of Languages offers an opportunity to raise awareness of all the languages represented in  today’s Europe. It is a celebration of Europe’s unique linguistic context and an impetus for people of all ages and  walks of life to also learn to communicate, (and be understood!) in a language in addition to their own. Around the Day thousands of events take place, often dealing with very different topics and audiences but with  the same inherent premise – to encourage language learning. EDL events calendar We warmly welcome event organisers to enter details of their activities from all around Europe and  indeed the world into the EDL calendar – https://edl.ecml.at/edlcalendar. By doing so, they will also  be able to download an official event certificate. Each day, throughout the month of September, a particularly special event will be showcased on the  homepage of the EDL website – https://edl.ecml.at. Virtual event of the European Commission The European Commission will be celebrating the European Day of Languages with a virtual event on  30 September – and you are invited! This year’s theme will be “Languages unite! How languages  shape inclusion”. Register now to get access to the virtual exhibition and join the debate on how multilingualism can  empower learners, strengthen democracy and contribute to inclusion. You will be able to create your own avatar and explore virtual stands (including the ECML’s!) on language  learning and teaching, interpretation, translation, and beyond. Check out the website for the full programme. Graz language festival On 25 September 2026, the Graz language festival will celebrate the European Day of Languages,  highlighting the city’s linguistic diversity as well as 25 years of Graz as a City of Human Rights. From  9 am to 6 pm, visitors can take part in workshops and interactive activity stalls, go on language-themed  city walks and enjoy a wide range of artistic performances. The event will also be streamed via the page: https://sprachennetzwerkgraz.at/Grazer-Sprachenfest. New storybooks We are pleased to announce a new series of children’s books inspired by the European Day of Languages.  The bilingual Croatian-English storybooks "Dabar Joža" (Joe the Beaver) are written by Ljiljana Kolar,  Croatia’s National Relay for the European Day of Languages, together with her colleague Andreja Mrazović. Through the adventures of a friendly beaver, young readers explore local heritage, nature, traditions and  cultural landmarks, while developing a love of reading and an interest in learning English. In Croatia,  the stories are complemented by educational workshops, school visits and a range of learning materials  tailored to primary school children, helping to bring the books and their themes to life in engaging and  interactive ways. Find out more about the project: YouTube: Rep gore! Dabar Joža – službena pjesma Website: www.dabarjoza.com (coming soon) Quick links Council of Europe Council of Europe news Council of Europe Education Department European Day of Languages European Centre for Modern Languages (ECML) Council of Europe Language Policy portal European Charter for Regional or Minority Languages Stay connected with the ECML News on the ECML portal ECML on Facebook ECML on LinkedIn ECML on YouTube ECML calendar of activities All issues of the European Language Gazett

ΥΛΗ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΑ ΓΥΜΝΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΝΙΑΙΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΩΝ-ΛΥΚΕΙΩΝ (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.) ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2026-2027

  

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

1. «Οδηγίες διαφοροποίησης της διδασκαλίας»

Οι οδηγίες διαφοροποίησης θέτουν τις βασικές αρχές για τον σχεδιασμό μιας προσβάσιμης, διαφοροποιημένης και συμπεριληπτικής διδασκαλίας, με στόχο την ισότιμη και ενεργό συμμετοχή όλων των μαθητών/τριών. Βασική αφετηρία είναι ότι η διδασκαλία πρέπει να προσαρμόζεται στο ατομικό μαθησιακό προφίλ, τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες και τον ρυθμό ανταπόκρισης κάθε μαθητή/τριας.

Η διαφοροποίηση αφορά τρεις βασικούς άξονες: το περιεχόμενο, τη διαδικασία της μάθησης και το μαθησιακό αποτέλεσμα/την αξιολόγηση. Στη διαδικασία περιλαμβάνονται διαφορετικές μορφές οργάνωσης της τάξης —ατομική εργασία, δυάδες, ομάδες, ευέλικτη ομαδοποίηση—, πολυαισθητηριακές μέθοδοι, ποικιλία διδακτικών εργαλείων και προσβάσιμο εκπαιδευτικό υλικό. Παράλληλα, προβλέπονται διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους οι μαθητές μπορούν να εκφράζουν και να αποδεικνύουν τη μάθησή τους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ολιστική εκπαιδευτική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει αρχική, διαμορφωτική και τελική αξιολόγηση και πραγματοποιείται σε συνεργασία, όπου απαιτείται, με ΕΕΠ, ΕΒΠ και άλλους εμπλεκόμενους φορείς. Λαμβάνονται επίσης υπόψη οι γνωματεύσεις του ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ./άλλων αρμόδιων δομών και το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο και οι εμπειρίες του μαθητή.

Καθολικός Σχεδιασμός για τη Μάθηση – UDL

Κεντρική αρχή του εγγράφου είναι ο Καθολικός Σχεδιασμός για τη Μάθηση. Η προσβασιμότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται εκ των υστέρων. Ο εκπαιδευτικός καλείται να σχεδιάζει εξ αρχής τη διδασκαλία ώστε να προβλέπει πολλαπλούς τρόπους αναπαράστασης της γνώσης, έκφρασης και εμπλοκής των μαθητών.

Σημαντικό ρόλο έχει και το Εξατομικευμένο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (ΕΠΕ). Ο εκπαιδευτικός πρέπει να το συμβουλεύεται πριν από τον σχεδιασμό, καθώς μπορεί να περιλαμβάνει ειδικές ρυθμίσεις και εύλογες προσαρμογές, όπως περισσότερο χρόνο, υποστηρικτικές τεχνολογίες ή προσβάσιμη μορφή θεμάτων.

Το έγγραφο υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της συνεργασίας εκπαιδευτικών, ΕΕΠ/ΕΒΠ, οικογένειας και υποστηρικτικών φορέων. Στη συνδιδασκαλία οι ρόλοι των εκπαιδευτικών πρέπει να είναι ισότιμοι και όχι να ακολουθούν το σχήμα «ηγέτης–βοηθός».

Τέλος, παρέχεται εκτενές υποστηρικτικό υλικό του ΙΕΠ: οδηγοί διαφοροποίησης ανά αναπηρία και βαθμίδα, προσβάσιμα και προσαρμοσμένα βιβλία, εργαλεία αξιολόγησης, κοινωνικές ιστορίες, εικονολεξικό, ψηφιακή βιβλιοθήκη, μοντέλα συνδιδασκαλίας και συλλογές καλών πρακτικών.

Δεν σχεδιάζουμε πρώτα για έναν “μέσο μαθητή” και προσαρμόζουμε μετά. Σχεδιάζουμε εξαρχής για τη διαφορετικότητα των μαθητών.

2. «Ύλη και Οδηγίες Διδασκαλίας της Αγγλικής Γλώσσας στα Γυμνάσια των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. 2026–2027»

Βιβλία και ύλη

Η Αγγλική διδάσκεται μία ώρα εβδομαδιαίως σε καθεμία από τις τέσσερις τάξεις του Γυμνασίου των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ. Η ύλη κατανέμεται στα βιβλία Think Teen! ως εξής: Α΄ τάξη Units 1–6 του Think Teen! 1 – Αρχάριοι, Β΄ τάξη Units 7–9 του ίδιου βιβλίου και Units 1–4 του Think Teen! 2 – Αρχάριοι, Γ΄ τάξη Units 5–10 του Think Teen! 2 και Units 1–2 του Think Teen! 3, ενώ στη Δ΄ τάξη προβλέπονται Units 3–10 του Think Teen! 3.

Ωστόσο, το ίδιο το έγγραφο διευκρινίζει ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να αξιοποιεί το προτεινόμενο υλικό λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των μαθητών και τις αντικειμενικές συνθήκες διδασκαλίας.

Πλαίσιο αναφοράς: ΕΠΣ-ΞΓ και CEFR

Η διδασκαλία βασίζεται στο Ενιαίο Πρόγραμμα Σπουδών για τις Ξένες Γλώσσες (ΕΠΣ-ΞΓ), στα ισχύοντα βιβλία και σε άλλες εγκεκριμένες εκπαιδευτικές πηγές. Το ΕΠΣ-ΞΓ οργανώνει τη μάθηση με βάση τις επικοινωνιακές γλωσσικές ικανότητες και τα επίπεδα γλωσσομάθειας, σε σύνδεση με το CEFR.

Μια από τις σημαντικότερες αρχές του κειμένου είναι η μετάβαση:

από την υλικοκεντρική → στη μαθητοκεντρική προσέγγιση
από την “κάλυψη της ύλης” → στο τι πραγματικά θα μάθει και θα μπορεί να κάνει ο μαθητής.

Το πρόγραμμα, επομένως, δεν αντιμετωπίζει τους μαθητές μιας τάξης ως ομοιογενή ομάδα. Αναγνωρίζει διαφορετικά επίπεδα, εμπειρίες, ενδιαφέροντα και ρυθμούς μάθησης και προβλέπει εξατομικευμένη μάθηση και διαφοροποιημένη διδασκαλία.

Το βιβλίο δεν είναι το curriculum

Το έγγραφο είναι ιδιαίτερα σαφές ότι το διδακτικό βιβλίο αποτελεί ένα εργαλείο μεταξύ άλλων μέσων και πόρων. Μάλιστα, επισημαίνεται ότι τα υφιστάμενα βιβλία μόνο εν μέρει συνάδουν με το ΕΠΣ-ΞΓ και δεν καλύπτουν πλήρως ορισμένες δεξιότητες, όπως η διαμεσολάβηση. Όταν οι στόχοι δεν εξυπηρετούνται επαρκώς από το βιβλίο, ο εκπαιδευτικός μπορεί να επιλέξει κατάλληλο πρόσθετο υλικό.

Διάγνωση → σχεδιασμός → διαφοροποίηση

Στην αρχή του σχολικού έτους κρίνεται απαραίτητο να αξιολογηθεί το επίπεδο επάρκειας στα Αγγλικά, με διαδικασία προσαρμοσμένη στις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και στις γνωστικές δεξιότητες των μαθητών. Τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται για τον σχεδιασμό με βάση το επίπεδο, τις δυνατότητες, τις ανάγκες, την παρούσα επίδοση και τους βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους.

Για τη διδασκαλία προτείνονται ιδιαίτερα:

τμηματοποίηση της μάθησης • απλή και εύληπτη παρουσίαση • πολυαισθητηριακές μέθοδοι • εικόνες • νοητικοί χάρτες • σωματική κίνηση • εκπαιδευτικό δράμα, με δυνατότητα άμεσης αναπροσαρμογής της μεθόδου ή του υλικού ανάλογα με τον μαθητή.

Η πρόοδος αξιολογείται διαμορφωτικά καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς, ώστε ο εκπαιδευτικός να μπορεί να ανασχεδιάζει τη διδασκαλία και να επαναπροσδιορίζει τους στόχους.

 

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2026-2027

 

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

Οι οδηγίες ζητούν διάγνωση του επιπέδου γλωσσομάθειας και διερεύνηση αναγκών, προσαρμογή ύλης και υλικού στο προφίλ της τάξης και εφαρμογή διαφοροποιημένης διδασκαλίας. Παράλληλα, επαναλαμβάνεται ότι η διδασκαλία πρέπει να δίνει έμφαση στην επικοινωνιακή προσέγγιση, στη λειτουργική χρήση της γλώσσας και στην κοινωνικοπολιτισμική διάσταση.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η διατύπωση ότι το σχολικό εγχειρίδιο δεν αποτελεί το μόνο εργαλείο διδασκαλίας. Ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να επιλέγει μαθησιακά αντικείμενα ανάλογα με τις ανάγκες και να εμπλουτίζει τη διδασκαλία με άλλο εγκεκριμένο ή παιδαγωγικά κατάλληλο υλικό.

We don't simply “cover the textbook”. We use and adapt the textbook and other resources to achieve meaningful learning outcomes.

Τι προτείνεται ως μεθοδολογία

Το γενικό μέρος των οδηγιών δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε βιωματική και διερευνητική μάθηση, ομαδοσυνεργατική μάθηση, projects, problem solving, επιχειρηματολογία και αυτοαξιολόγηση. Οι δραστηριότητες πρέπει να συνδέονται με την καθημερινή ζωή και τις κοινωνικές καταστάσεις των εφήβων και να περιλαμβάνουν στοιχεία διαθεματικότητας.

Αντίστοιχα, η χρήση ψηφιακών πηγών δεν προτείνεται ως αυτοσκοπός: πρέπει να υπηρετεί τα μαθησιακά αποτελέσματα και να ενισχύει συνεργασία, επικοινωνία, κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, διερευνητική, βιωματική και διαπολιτισμική μάθηση. Επισημαίνεται επίσης ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να επανελέγχει την εγκυρότητα και την παιδαγωγική καταλληλότητα των διαδικτυακών πηγών.

Γίνεται σαφής αναφορά στην Τράπεζα Θεμάτων για Α΄ και Β΄, αναφέρεται ρητά ότι το βιβλίο της Β΄ πρέπει να διατηρηθεί για τη Γ΄. Επιπλέον, επικαιροποιούνται αρκετοί σύνδεσμοι προς το νέο περιβάλλον επιμόρφωσης του ΙΕΠ.

 Επίσης, στο γενικό πλαίσιο διατηρείται η αναφορά στα ισχύοντα ΠΣ του ΓΕ.Λ., αλλά ζητείται να λαμβάνονται υπόψη και το ΕΠΣ-ΞΓ της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, για τη συνέχεια μεταξύ βαθμίδων, καθώς και το CEFR 2001 και Companion Volume 2020.

Μια πολύ χρήσιμη πρόβλεψη για τη Γ΄ Λυκείου

Στη Γ΄ ΓΕ.Λ. προτείνεται ειδικά να αξιοποιούνται δραστηριότητες που σχετίζονται με την εξέταση των Αγγλικών ως ειδικού μαθήματος στις Πανελλαδικές. Οι οδηγίες αναφέρονται στις τρεις περιοχές εξέτασης: κατανόηση γραπτού λόγου, γλωσσική επίγνωση και παραγωγή γραπτού λόγου.

Ι. Κατανόηση Γραπτού Λόγου

Ο/Η μαθητής/-ήτρια απαντά γραπτά σε ερωτήσεις που αφορούν ένα γραπτό κείμενο (320-400

λέξεων), κατανοώντας σημαντικές πληροφορίες στο πλαίσιο καθημερινών επικοινωνιακών

περιστάσεων (π.χ. σχετικά με την εργασία, το σχολείο, τις δραστηριότητες του ελεύθερου χρόνου

κ.λπ.) και γενικότερων θεμάτων κοινωνικο-οικονομικού, και πολιτισμικού περιεχομένου. Πιο συγκεκριμένα, ο μαθητής/-ήτρια πρέπει να είναι σε θέση να εντοπίζει το θέμα, να κατανοεί το

περιεχόμενο του κειμένου, την άποψη του συγγραφέα και την ομάδα-στόχο στην οποία απευθύνεται

το κείμενο, καθώς και να διατυπώνει προσωπική άποψη επί συναφών θεμάτων.

ΙΙ. Γλωσσική Επίγνωση

Ο/Η μαθητής/-ήτρια πρέπει ενδεικτικά να είναι σε θέση να:

• εντοπίζει τα βασικά μέρη ενός κειμένου ως προς την οργάνωση και τη δομή,

• να αναγνωρίζει τα μέσα με τα οποία επιτυγχάνεται η συνεκτικότητα και η συνοχή ενός κειμένου

(διαρθρωτικές λέξεις, φράσεις κ.ά.) και να τοποθετεί στη σωστή σειρά μέρη ενός κειμένου

αναγνωρίζοντας την αλληλουχία των νοημάτων και τα γλωσσικά στοιχεία που διασφαλίζουν τη

συνοχή του κειμένου,

• να αναγνωρίζει και να αξιολογεί την ακρίβεια και τη σαφήνεια του λεξιλογίου,

• να βρίσκει συνώνυμα, αντώνυμα ή/και ομόρριζα, να αντικαθιστά λέξεις ή φράσεις του κειμένου

με άλλες, να χρησιμοποιεί συγκεκριμένες λέξεις για τη συμπλήρωση φράσεων, προτάσεων κ.ά.

ΙΙΙ. Παραγωγή Γραπτού Λόγου

Ο/Η μαθητής/-ήτρια πρέπει να είναι σε θέση να:

• παράγει γραπτό κείμενο (180-200 λέξεων) σε συγκεκριμένη επικοινωνιακή περίσταση, σύμφωνα

με στοιχεία που δίδονται,

• να αναπτύσσει μια άποψη ή/και να επιχειρηματολογεί σχετικά με ένα θέμα.

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΣΕ ΟΛΙΓΟΘΕΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

 

Α. ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

 Για τα ολιγοθέσια Δημοτικά το βασικό θεσμικό πλαίσιο είναι η Υ.Α. 83939/Δ1/19-5-2017, ΦΕΚ Β΄ 1800/24-5-2017, όπως έχει τροποποιηθεί με την 117956/Δ1/21-9-2021, ΦΕΚ Β΄ 4477, και πλέον και με την 114742/Δ1/03-09-2026. Αυτό επιβεβαιώνεται ρητά στην εγκύκλιο Φ7/117148/Δ1/8-9-2026 για τη λειτουργία των Δημοτικών το 2026–27.

 Η φετινή εγκύκλιος αναφέρει ρητά ότι στα ολιγοθέσια Δημοτικά κάθε μαθητής/τρια πρέπει να παρακολουθεί κατ’ ελάχιστον ένα διδακτικό ημίωρο του μαθήματος της διαθέσιμης ειδικότητας σε συνδιδασκαλία, μέσα από ομαδοποιήσεις που συγκροτούν οι εκπαιδευτικοί του σχολείου. Επίσης, διευκρινίζει ότι «το ίδιο ισχύει και για το μάθημα των Αγγλικών που διδάσκεται εφόσον διατίθεται εκπαιδευτικός ΠΕ06». Άρα, η συνδιδασκαλία στα Αγγλικά σε ολιγοθέσιο Δημοτικό όχι μόνο επιτρέπεται αλλά προβλέπεται ρητά από το ισχύον πλαίσιο. Το σημαντικότερο όμως είναι το εξής: η εγκύκλιος δεν επιβάλλει ότι όλες οι ώρες Αγγλικών πρέπει να γίνονται σε συνδιδασκαλία ούτε ότι κάθε τάξη πρέπει οπωσδήποτε να διδάσκεται χωριστά. Ορίζει ένα ελάχιστο όριο και αφήνει περιθώριο στις ομαδοποιήσεις. Συγκεκριμένα, οι ομαδοποιήσεις «θα συγκροτήσουν οι εκπαιδευτικοί του σχολείου». Υπάρχει μάλιστα μια ιδιαίτερα σημαντική πρόβλεψη της εγκυκλίου 2026–27: στα ολιγοθέσια σχολεία παρέχεται «σχετική αυτονομία» στη σύνταξη του Εβδομαδιαίου Ωρολογίου Προγράμματος, ως προς τον τρόπο και τον χρόνο εισαγωγής των μαθημάτων, ώστε το πρόγραμμα να προσαρμόζεται στις μορφωτικές ανάγκες των μαθητών, στη σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού, στις ιδιαίτερες συνθήκες του σχολείου και στις ώρες των διαθέσιμων εκπαιδευτικών.

 Β. ΣΥΝΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

Το βασικό ερώτημα για τον/την εκπαιδευτικό ΠΕ06 δεν είναι:

«Πώς θα διδάξω δύο διαφορετικά βιβλία ταυτόχρονα;»

αλλά:

«Πώς μπορώ να αξιοποιήσω τα δύο βιβλία για να δημιουργήσω μία κοινή μαθησιακή εμπειρία, μέσα στην οποία κάθε παιδί εργάζεται προς τους μαθησιακούς στόχους της τάξης και του επιπέδου του;»

 Η συνδιδασκαλία μπορεί έτσι να λειτουργήσει ως πλαίσιο για:

• διαφοροποιημένη διδασκαλία,
• peer learning,
• συνεργατική μάθηση,
• projects,
• αυτονομία,
• επικοινωνιακή χρήση της Αγγλικής,
• συμπεριληπτικές πρακτικές,
• διαθεματική προσέγγιση.

 

Η συνδιδασκαλία δεν σημαίνει ότι τα δύο παιδιά/οι δύο τάξεις ακολουθούν απλώς το βιβλίο της μεγαλύτερης ή της μικρότερης τάξης. Το ισχύον πλαίσιο για τα Αγγλικά το 2026–27 επιτρέπει —και ουσιαστικά επιβάλλει παιδαγωγικά— να οργανωθεί η διδασκαλία με κοινά θέματα και κοινές δραστηριότητες, αλλά διαφοροποιημένους μαθησιακούς στόχους ανά τάξη/επίπεδο.

Οι επίσημες οδηγίες είναι ιδιαίτερα χρήσιμες εδώ, επειδή τονίζουν ότι από τη Γ΄ και μετά το ΕΠΣ-ΞΓ δεν είναι syllabus με υποχρεωτική σειρά κεφαλαίων. Περιγράφει τι πρέπει να μπορεί να κάνει ο μαθητής, ενώ ο επιμερισμός της ύλης, οι δραστηριότητες και ο τρόπος διδασκαλίας προσαρμόζονται στους μαθητές και στο μαθησιακό περιβάλλον. Μάλιστα προβλέπεται ρητά διαφοροποιημένη διδασκαλία.

Επομένως, ισχύουν τα εξής:

Συνδιδασκαλία	Βάση διδασκαλίας	Τι ακολουθούν οι μαθητές
Α΄ + Β΄	ΠΕΑΠ	Α΄: Alpha English · Β΄: Beta English
Γ΄ + Δ΄	ΕΠΣ-ΞΓ	Γ΄: στόχοι A1-, Magic Book 2 · Δ΄: στόχοι A1, Αγγλικά Δ΄
Ε΄ + ΣΤ΄	ΕΠΣ-ΞΓ	Ε΄: στόχοι A1+, Αγγλικά Ε΄ · ΣΤ΄: στόχοι A2-, Αγγλικά ΣΤ΄

 

Ας δούμε τι σημαίνει πρακτικά αυτό:

Συνδιδασκαλία Α΄–Β΄

Εδώ η συνδιδασκαλία είναι ίσως η πιο εύκολη, επειδή και οι δύο τάξεις υπάγονται στο ίδιο ΠΕΑΠ. Οι οδηγίες αναφέρουν μαζί τις Α΄ και Β΄ και προβλέπουν παιγνιώδη, βιωματική, συνεργατική και διαφοροποιημένη μάθηση, με έμφαση κυρίως στον προφορικό λόγο. Το υλικό είναι αντίστοιχα Alpha English για την Α΄ και Beta English για τη Β΄.

Επομένως, δεν θα σας πρότεινα δύο ξεχωριστά μαθήματα μέσα στην ίδια αίθουσα, π.χ. «η Α΄ κάνει Alpha English και η Β΄ περιμένει, μετά η Β΄ κάνει Beta English». Θα πρότεινα κοινή θεματική και διαφοροποίηση της απαίτησης.

Για παράδειγμα, σε κοινό θέμα Animals:

Α΄: ακούει, δείχνει, αναγνωρίζει και ονομάζει cat, dog, bird…, συμμετέχει σε τραγούδι ή παιχνίδι.

Β΄: κάνει τα ίδια αλλά προχωρεί περισσότερο, π.χ. It’s a dog. It’s brown. I like cats., ακολουθεί απλές οδηγίες ή παράγει μικρό προφορικό λόγο.

Αυτό είναι απολύτως συμβατό με τις οδηγίες, οι οποίες λένε ότι ο/η εκπαιδευτικός επιλέγει από το Alpha/Beta English δραστηριότητες ανάλογα με τις ανάγκες, τα ενδιαφέροντα και τους γραμματισμούς που έχουν ήδη αναπτύξει τα παιδιά.

Συνδιδασκαλία Γ΄–Δ΄

Εδώ χρειάζεται περισσότερη προσοχή. Δεν πρέπει να θεωρήσουμε ότι επειδή συνδιδάσκονται θα κάνουν και οι δύο το Magic Book 2 ή και οι δύο το βιβλίο της Δ΄.

·         Η Γ΄ έχει δικό της πλαίσιο: αποτελεί μετάβαση από το ΠΕΑΠ στο ΕΠΣ-ΞΓ και το επίσημο υλικό της είναι το Magic Book 2. Ο στόχος είναι Α1-.

·         Η Δ΄ έχει το δικό της βιβλίο Αγγλικά Δ΄ Δημοτικού και προορίζεται για επίπεδο Α1.

Άρα οργανώνουμε, για παράδειγμα, ένα κοινό μάθημα My daily routine:

Κοινό input: εικόνες, flashcards, μικρό video/story, vocabulary game.

Γ΄ – A1-: get up, go to school, play, sleep και πολύ απλές φράσεις, π.χ. I go to school.

Δ΄ – A1: μεγαλύτερη γλωσσική απαίτηση, π.χ. I get up at seven. I usually go to school at eight., ερωταποκρίσεις What time do you...?, μικρό reading/writing.

 Έτσι το θέμα είναι κοινό, αλλά η "ύλη" ως μαθησιακό αποτέλεσμα δεν εξισώνεται.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό και από θεσμική άποψη: το ΕΠΣ-ΞΓ αναφέρει ότι οι μαθητές δεν αντιμετωπίζονται ως ομοιογενής ομάδα και ότι η διδακτική διαδικασία προσαρμόζεται στο επίπεδο και στις ανάγκες τους μέσω εξατομικευμένης και διαφοροποιημένης μάθησης.

Συνδιδασκαλία Ε΄–ΣΤ΄

Το ίδιο μοντέλο, αλλά η διαφορά επιπέδου είναι πλέον περισσότερο εμφανής.

Η Ε΄ στοχεύει σε Α1+, ενώ η ΣΤ΄ σε Α2-. Κάθε τάξη εξακολουθεί να έχει το αντίστοιχο σχολικό βιβλίο της — Αγγλικά Ε΄ και Αγγλικά ΣΤ΄. Οι επίσημες οδηγίες τα κατονομάζουν ξεχωριστά.

Για παράδειγμα, κοινή θεματική Food and healthy eating:

Ε΄ – A1+: λεξιλόγιο τροφίμων, I like / I don't like, There is/are, απλή περιγραφή γεύματος, σύντομο κείμενο.

ΣΤ΄ – A2-: αιτιολόγηση και πιο σύνθετη επικοινωνία, π.χ. I think this is a healthy meal because..., σύγκριση επιλογών, κατανόηση μεγαλύτερου κειμένου, μικρό paragraph ή παρουσίαση.

Μπορούν να κάνουν ακόμη και κοινό project, αλλά με διαφορετικό προϊόν. Για παράδειγμα, η Ε΄ δημιουργεί ένα healthy lunch poster με λέξεις και σύντομες προτάσεις, ενώ η ΣΤ΄ δημιουργεί το ίδιο poster με σύντομες συμβουλές και αιτιολόγηση.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Δεν υπάρχει "ενιαία ύλη συνδιδασκαλίας" Α΄–Β΄, Γ΄–Δ΄ ή Ε΄–ΣΤ΄ που να αντικαθιστά την ύλη/τους στόχους των επιμέρους τάξεων. Η σωστή εφαρμογή είναι:

Ø  κοινό θέμα

Ø  κοινή αφόρμηση/input

Ø  κοινές όπου είναι δυνατόν δραστηριότητες

Ø  διαφοροποιημένες εργασίες και προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα ανά τάξη.

Και ειδικά από Γ΄ έως ΣΤ΄, αυτό είναι πολύ εύκολο να τεκμηριωθεί από τις ίδιες τις οδηγίες του Υπουργείου, γιατί το ΕΠΣ-ΞΓ δηλώνει ρητά ότι μετατοπίζει την έμφαση από την «κάλυψη της ύλης» στο «τι θα μάθει ο μαθητής», και ότι ο επιμερισμός της ύλης καθορίζεται από τους μαθητές και το μαθησιακό περιβάλλον.

Γ. Ενδεικτικό ετήσιο πλαίσιο συνδιδασκαλίας Αγγλικών σε 3/θέσιο Δημοτικό

1. Α΄–Β΄ Δημοτικού

Εδώ θα πρότεινα πραγματικά κοινό μάθημα, με διαφοροποίηση κυρίως στην ποσότητα της γλώσσας που αναμένεται να κατανοήσει και να παράγει κάθε παιδί.

Περίοδος	Κοινή θεματική	Α΄ Δημοτικού	Β΄ Δημοτικού	Ενδεικτική κοινή δραστηριότητα
Σεπτέμβριος	Hello! Me and my classroom	Hello/Goodbye, name, βασικές classroom instructions	Παρουσίαση εαυτού, My name is…, I’m…, περισσότερες οδηγίες τάξης	Songs, name game, Simon Says
Οκτώβριος	Colours – Numbers – Toys	βασικά χρώματα, 1–10, παιχνίδια	περισσότερα χρώματα/αριθμοί, I’ve got… / It’s…	Toy shop / sorting game
Νοέμβριος	My body & senses	μέρη σώματος, απλές εντολές	περιγραφή σώματος/προσώπου, I’ve got…	Action song / monster creation
Δεκέμβριος	Christmas & celebrations	Christmas vocabulary, songs	απλές ευχές και μικρές φράσεις	Christmas card/project
Ιανουάριος	My family	mum, dad, brother, sister	This is my… / I’ve got…	Family tree
Φεβρουάριος	Animals	αναγνώριση/ονομασία ζώων	περιγραφή: It’s big/small. It can…	Guess the animal
Μάρτιος	Food	βασικά τρόφιμα, I like…	I like / I don’t like, απλές επιλογές	Class food survey
Απρίλιος	Spring – Easter – Nature	spring vocabulary	απλές περιγραφές φύσης	Nature poster
Μάιος	Weather & clothes	sun, rain, hot/cold, βασικά ρούχα	It’s sunny. I’m wearing…	Weather presenter
Ιούνιος	Revision & project	λέξεις/τραγούδια/παιχνίδια	σύντομες φράσεις και παρουσίαση	“My English Year” portfolio

2. Γ΄–Δ΄ Δημοτικού

Εδώ αρχίζει να είναι σημαντική η διαφοροποίηση του γλωσσικού προϊόντος.

Προτεινόμενος κοινός ετήσιος προγραμματισμός

Περίοδος	Κοινή θεματική	Γ΄ – χαμηλότερη απαίτηση	Δ΄ – υψηλότερη απαίτηση
Σεπτέμβριος	Getting to know each other / School	alphabet/phonics review, name, age, simple classroom language	προσωπικές πληροφορίες, questions & answers, classroom interaction
Οκτώβριος	Play – Toys – Abilities	play, run, jump, swim, I can…	Can you…? Yes, I can / No, I can’t, μεγαλύτερες προτάσεις
Νοέμβριος	Places & directions	βασικά places, in/on/under, simple location	directions, Where is…?, σύντομη περιγραφή τόπου
Δεκέμβριος	Seasons & celebrations	seasons, weather, Christmas vocabulary	περιγραφή εποχής/εορτής με σύντομο κείμενο
Ιανουάριος	Food & healthy eating	food words, I like/don’t like	meals, preferences, There is/are, healthy/unhealthy
Φεβρουάριος	School & daily life	subjects, days, basic routines	daily routine, time, frequency, timetable
Μάρτιος	Clothes & appearance	clothes, colours	περιγραφή ατόμου, επιλογές ρούχων
Απρίλιος	Family & home	family members, rooms	περιγραφή οικογένειας/σπιτιού, απλό paragraph
Μάιος	Animals – Nature – Environment	animals, nature vocabulary	habitats, simple environmental problems/solutions
Ιούνιος	Project & revision	poster + labels/simple sentences	poster/presentation + connected sentences

 

Το Magic Book 2 προσφέρεται ιδιαίτερα για αυτή τη λογική: για παράδειγμα, οι ενότητες The Weasel and the Mole συνδέονται με food, The Animal School με school, Arthur and his Family με family/places και Planet Recyclon με περιβάλλον.

Παράδειγμα συνδιδασκαλίας

Θέμα: Food

Κοινή έναρξη για όλους:
flashcards → song/video → παιχνίδι κατηγοριοποίησης → listening.

Γ΄:

• apple, banana, milk, bread…
• I like apples.
• I don’t like milk.
• match / circle / label.

Δ΄:

• I usually have milk and cereal for breakfast.
• There are some apples.
• healthy / unhealthy choices
• μικρό κείμενο ή menu.

Έτσι ο/η εκπαιδευτικός δεν κάνει δύο διαφορετικά μαθήματα ταυτόχρονα.

3. Ε΄–ΣΤ΄ Δημοτικού

Εδώ σας προτείνω περισσότερο common topic – tiered task: όλοι δουλεύουν την ίδια θεματική, αλλά η ΣΤ΄ αναλαμβάνει πιο απαιτητική γλωσσική και γνωστική εργασία.

Το επίσημο ψηφιακό υλικό περιλαμβάνει χωριστό διδακτικό πακέτο για την Ε΄ και χωριστό βιβλίο για τη ΣΤ΄. Η ΣΤ΄, για παράδειγμα, ξεκινά με το Unit 1: Our Multicultural Class, το οποίο συνδέει γλώσσα, πολιτισμό, επικοινωνία, ομοιότητες και διαφορές.

Περίοδος	Κοινή θεματική	Ε΄	ΣΤ΄
Σεπτέμβριος	Me – My world – Our class	προσωπικά στοιχεία, likes/dislikes	παρουσίαση εαυτού και πολιτισμικής ταυτότητας, σύγκριση
Οκτώβριος	Daily life & routines	Present Simple, routines, time	routines + frequency + comparing lifestyles
Νοέμβριος	Places – My town – Travel	places, directions, descriptions	travel information, longer texts, giving recommendations
Δεκέμβριος	Celebrations around the world	vocabulary + simple cultural information	σύγκριση εορτών/παραδόσεων και σύντομη παρουσίαση
Ιανουάριος	Food & healthy lifestyle	food, quantities, healthy choices	advice, reasoning, comparison of diets/lifestyles
Φεβρουάριος	People – Jobs – Interests	jobs, skills, hobbies	abilities, aspirations, description/interview
Μάρτιος	Past experiences & stories	βασική αφήγηση και sequencing	πιο αναπτυγμένη αφήγηση γεγονότων
Απρίλιος	Technology & communication	devices, uses, simple opinions	advantages/disadvantages, expressing and supporting opinion
Μάιος	Environment & sustainable living	environmental vocabulary, must/mustn’t/can	problems, causes, solutions, persuasive language
Ιούνιος	Final project / Portfolio	σύντομη παρουσίαση	μεγαλύτερη παρουσίαση / written product

Η λειτουργική οργάνωση ενός 40/45λέπτου

Δεν θα σας συνιστούσα την οδηγία «15 λεπτά στη μία τάξη και μετά 15 λεπτά στην άλλη». Όμως σας προτείνω την παρακάτω δομή:

·         5΄–10΄ κοινό warm-up

·         10΄–15΄ κοινή παρουσίαση/input →

·         15΄ διαφοροποιημένη εργασία

·         5΄–10΄ κοινή παραγωγή/ανατροφοδότηση.

Για παράδειγμα, σε Ε΄–ΣΤ΄ με θέμα Environment:

Όλοι: βλέπουν εικόνες περιβαλλοντικών προβλημάτων και κάνουν vocabulary brainstorming.

Ε΄:
We must recycle.
We mustn’t drop litter.
Δημιουργεί poster 5 Green Rules.

ΣΤ΄:
People should recycle because…
One of the biggest problems in our area is…
We could solve this problem by…
Δημιουργεί μικρή environmental campaign.

Στο τέλος παρουσιάζουν όλοι μαζί.

Στη συνδιδασκαλία των Αγγλικών σε ολιγοθέσιο Δημοτικό δεν επιδιώκεται η ταυτόχρονη διδασκαλία δύο διαφορετικών εγχειριδίων ως δύο ανεξάρτητων μαθημάτων. Συνιστάται η αναζήτηση κοινών θεματικών και επικοινωνιακών στόχων, η αξιοποίηση κοινού γλωσσικού input και κοινών βιωματικών ή συνεργατικών δραστηριοτήτων και, στη συνέχεια, η διαφοροποίηση των μαθησιακών απαιτήσεων, των εργασιών και του αναμενόμενου γλωσσικού προϊόντος ανάλογα με την τάξη και το επίπεδο των μαθητών. Τα εγκεκριμένα εγχειρίδια κάθε τάξης εξακολουθούν να αποτελούν βασικό εκπαιδευτικό υλικό και μπορούν να αξιοποιούνται επιλεκτικά και συνδυαστικά.

Αυτό είναι και πολύ πιο εφαρμόσιμο στην πραγματικότητα ενός ολιγοθέσιου σχολείου από την απαίτηση να προχωρούν δύο διαφορετικά βιβλία παράλληλα μέσα στην ίδια διδακτική ώρα. Επιπλέον, η επίσημη πλατφόρμα του ΥΠΑΙΘΑ για το 2026–27 τοποθετεί τις Ξένες Γλώσσες μέσα στο πλαίσιο των προγραμμάτων σπουδών και των οδηγιών διδασκαλίας, ενώ τα επίσημα ψηφιακά βιβλία παραμένουν διαθέσιμα ανά τάξη.

Μια σημαντική διευκρίνιση: ο παραπάνω πίνακας είναι πρόταση παιδαγωγικής οργάνωσης της συνδιδασκαλίας, όχι υπουργική κατανομή της ύλης ανά μήνα.

 Δ. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ

1. Γ΄–Δ΄ Δημοτικού

Το Magic Book 2 της Γ΄ έχει 10 ενότητες, από Kelly έως The Magic Island. Το βιβλίο της Δ΄ έχει επίσης 10 Units, με σαφείς επικοινωνιακές θεματικές: σχολείο, hobbies, τόπος, χρόνος/καιρός, συνήθειες, ζώα, επαγγέλματα, πόλη, φαγητό και προσωπικές πληροφορίες.

Κοινός άξονας	Γ΄ – Magic Book 2	Δ΄ Δημοτικού	Τι μπορούν να κάνουν μαζί	Διαφοροποίηση
1. Getting together – play & abilities	Unit 1: Kelly – Come and play!, A magic key!, We're pirates!	Unit 2: What's your favourite hobby or sport?	παιχνίδια, hobbies, what I like/can do	Γ΄: λέξεις/chunks, I can… / I like… · Δ΄: περιγραφή hobby/sport και προτιμήσεων
2. Places & maps	Unit 2: Captain Cook – The magic map, On the big island, The dragon's house	Unit 3: This is where I live	map activities, places, location	Γ΄: basic places/prepositions · Δ΄: there is/are, περιγραφή πόλης/χωριού, facilities
3. Seasons & weather	Unit 3: The Ant and the Cricket – summer, autumn, winter	Unit 4: Time	seasons, weather, seasonal activities	Γ΄: weather/season vocabulary · Δ΄: time, months, weather, seasonal routines
4. Food & healthy eating	Unit 4: The Weasel and the Mole – Time for lunch, The right kind of food	Unit 9: The School Party	food, meals, healthy choices	Γ΄: food vocabulary, likes/dislikes · Δ΄: quantities, shopping, recipes, healthy/unhealthy food
5. School life	Unit 5: The Animal School	Unit 1: Back to School	classroom, subjects, school activities	Γ΄: school words/simple phrases · Δ΄: timetable, subjects, detailed school description
6. Clothes & appearance	Unit 6: The Emperor's New Clothes	κυρίως Unit 7: What are you doing? + επιλεγμένο υλικό	clothes, appearance, actions	Γ΄: colours/clothes · Δ΄: description + present continuous
7. Family & favourite places	Unit 7: Arthur and His Family	Unit 10: Enjoy your Holidays	family, self, favourite place	Γ΄: family vocabulary, simple descriptions · Δ΄: personal information, connected description
8. Stories, past & mythology	Unit 8: Daedalus and Icarus	μπορεί να συνδυαστεί με project από Units 3/10	myth/story, places, sequencing	Γ΄: story comprehension & sequencing · Δ΄: μεγαλύτερο oral/written product
9. Environment & animals	Unit 9: Planet Recyclon	Unit 6: Animals + Unit 8: Around the City	environment, animals, rules for protecting nature	Γ΄: Help the planet, simple rules · Δ΄: endangered animals, obligation/rules
10. Values – cooperation – end of year	Unit 10: The Magic Island – Be kind, Love for people	Unit 10: Enjoy your Holidays	friendship, kindness, personal presentation	Γ΄: simple messages · Δ΄: short text/presentation/yearbook

 

Επομένως, δεν θα πρότεινα να ακολουθείται υποχρεωτικά η σειρά των βιβλίων. Για παράδειγμα, όταν η Γ΄ φτάσει στο Unit 4 – The Weasel and the Mole, είναι πολύ λογικό ο/η εκπαιδευτικός να δουλέψει παράλληλα επιλεγμένα μέρη του Unit 9 – The School Party της Δ΄.

Δηλαδή:

Γ΄: apple, bread, cheese, milk – I like… – healthy food
Δ΄: quantities, shopping, ingredients, cooking instructions, healthy choices.

Το κοινό θέμα είναι Food, αλλά η γνωστική και γλωσσική απαίτηση παραμένει διαφορετική.

2. Ε΄–ΣΤ΄ Δημοτικού

Εδώ η αντιστοίχιση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Η Ε΄ έχει θεματικές όπως internet/Europe, school life, places, environment, comparisons, past, stories, people και travel. Η ΣΤ΄ έχει πολυπολιτισμικότητα, shopping, imaginary creatures, aviation/history, travel through time, professions, experiences, achievements, environment και entertainment.

ü  Κοινές θεματικές:

1. Ε΄ Unit 1 ↔ ΣΤ΄ Unit 1

-Internet Friends around Europe ↔ Our Multicultural Class

Η Ε΄ ασχολείται με Ευρώπη, internet friends, preferences και επικοινωνία, ενώ η ΣΤ΄ με χώρες, εθνικότητες, σχολική ζωή, καθημερινές δραστηριότητες και πολυπολιτισμικότητα.

Κοινό project:

Our European/Multicultural Classroom

Ε΄:
I'm from… / I like… / At my school we…

ΣΤ΄:
Students in… usually… / One similarity is… / However…

2. Ε΄ Unit 3 ↔ ΣΤ΄ Unit 5

-Places ↔ Travelling through Time

Η Ε΄ προβλέπει περιγραφή τόπου και giving directions. Η ΣΤ΄ στο Unit 5 περιλαμβάνει directions, transportation, maps και museum leaflet.

Κοινό project:

Welcome to Our Town

Ε΄ → simple tourist map.
ΣΤ΄ → tourist/museum leaflet με directions και πληροφορίες.

3. Ε΄ Unit 5 ↔ ΣΤ΄ Unit 9

Ready for Action ↔ Earth Day Everyday

Αυτή είναι εξαιρετική αντιστοίχιση.

Η Ε΄ ασχολείται με:

• protecting the planet,
• reducing waste,
• protecting the neighbourhood.

Η ΣΤ΄ με:

• pollution,
• endangered species,
• environmental problems,
• causes/results,
• environmental posters.

Κοινό project:

Green School Campaign

Ε΄ – A1+:
We should recycle.
Don't waste water.
We can plant trees.

ΣΤ΄ – A2-:
Plastic pollution is a serious problem because…
We should reduce plastic use so that…

4. Ε΄ Unit 7 ↔ ΣΤ΄ Unit 4

Going Back in Time ↔ The History of the Aeroplane

Η Ε΄ δουλεύει famous people και Past Simple, όπως Shakespeare και Alexander the Great.

Η ΣΤ΄ δουλεύει ιστορικά γεγονότα, Daedalus/Icarus, Wright Brothers, inventors και past narration.

Κοινό project:

People Who Changed the World

Ε΄ → simple biography timeline.
ΣΤ΄ → αναλυτικότερη biography + historical context.

5. Ε΄ Unit 6 ↔ ΣΤ΄ Unit 3

Good, Better, Best! ↔ Imaginary Creatures

Και οι δύο προσφέρονται άριστα για comparatives/superlatives.

Η Ε΄ χρησιμοποιεί world records, tallest mountains, longest rivers κ.λπ.

Η ΣΤ΄ χρησιμοποιεί συγκρίσεις για ανθρώπους, creatures, monsters και personality.

Κοινό παιχνίδι/project:

The Ultimate Comparison Challenge

Ε΄:
Everest is higher than…
The Nile is one of the longest…

ΣΤ΄:
The dragon is more dangerous than…
The most intelligent creature is… because…

Πώς θα μπορούσε τελικά να οργανωθεί η χρονιά;

Θα πρότεινα στους/στις εκπαιδευτικούς να μην επιχειρήσουν να τελειώσουν τα δύο βιβλία συγχρονισμένα σελίδα προς σελίδα. Πιο λειτουργικό είναι ένα μοντέλο 8–10 κοινών thematic cycles, διάρκειας περίπου 3–4 εβδομάδων το καθένα.

Παράδειγμα για Ε΄–ΣΤ΄:

Σεπ.–αρχές Οκτ.: Identity – Europe – Multiculturalism
 Ε΄ U1 + ΣΤ΄ U1

Οκτ.–Νοέμβριος: School life – habits
Ε΄ U2 + επιλεγμένο υλικό ΣΤ΄ U1

Νοέμβριος: Places – directions – travel
Ε΄ U3 + ΣΤ΄ U5

Δεκέμβριος: Celebrations around the world
Ε΄ U4 + intercultural material ΣΤ΄ U1

Ιαν.–Φεβ.: Comparisons – records – creatures
 Ε΄ U6 + ΣΤ΄ U3

Φεβ.–Μάρτιος: Environment
 Ε΄ U5 + ΣΤ΄ U9

Μάρτιος–Απρίλιος: Past – history – famous people
Ε΄ U7/U9 + ΣΤ΄ U4

Απρίλιος–Μάιος: Stories – culture
 Ε΄ U8 + ΣΤ΄ U3/U10

Μάιος–Ιούνιος: Travel – museums – end-of-year project
Ε΄ U10 + ΣΤ΄ U5/U10.

Και για Γ΄–Δ΄:

Σεπτέμβριος: Play – getting to know each other
Γ΄ U1 + Δ΄ U2

Οκτώβριος: School
 Γ΄ U5 + Δ΄ U1

Νοέμβριος: Places & maps
 Γ΄ U2 + Δ΄ U3

Δεκέμβριος: Seasons – weather – celebrations
Γ΄ U3 + Δ΄ U4/U5

Ιανουάριος: Food
Γ΄ U4 + Δ΄ U9

Φεβρουάριος: Clothes – people – actions
Γ΄ U6 + Δ΄ U7

Μάρτιος: Family & favourite places
 Γ΄ U7 + Δ΄ U10

Απρίλιος: Stories/myths
Γ΄ U8 + project work Δ΄

Μάιος: Animals – environment – rules
 Γ΄ U9 + Δ΄ U6/U8

Ιούνιος: Friendship – cooperation – holidays
Γ΄ U10 + Δ΄ U10.

Αυτό που σας προτείνω αποτελεί πολύ πιο εφαρμόσιμο μοντέλο για ολιγοθέσιο σχολείο: δεν ακυρώνει κανένα βιβλίο, αλλά μετατρέπει τα δύο διαφορετικά εγχειρίδια σε τράπεζες υλικού γύρω από έναν κοινό θεματικό κορμό. Το ίδιο το βιβλίο της Ε΄ μάλιστα περιλαμβάνει projects και διαθεματικές δραστηριότητες, ενώ τα επίσημα εγχειρίδια της Δ΄ και ΣΤ΄ οργανώνονται ρητά γύρω από functions, projects και can-do outcomes, κάτι που διευκολύνει ακριβώς αυτή την προσέγγιση.

Κοινός άξονας	Ε΄ Δημοτικού	ΣΤ΄ Δημοτικού	Πρόταση συνδιδασκαλίας
1. Europe – identity – multiculturalism	Unit 1: Internet Friends around Europe	Unit 1: Our Multicultural Class	Εξαιρετική αντιστοίχιση
2. School life – habits – everyday life	Unit 2: School Life and the World around Us	Unit 1: Our Multicultural Class	κοινό survey/project για school life
3. Places – directions – transport	Unit 3: Places	Unit 5: Travelling through Time	town maps, directions, transport, museum/tourist leaflet
4. Celebrations & cultures	Unit 4: Christmas Everywhere	Unit 1: Our Multicultural Class	intercultural project: celebrations around the world
5. Environment	Unit 5: Ready for Action	Unit 9: Earth Day Everyday	ίσως η καλύτερη αντιστοίχιση των δύο βιβλίων
6. Comparisons & records	Unit 6: Good, Better, Best!	Unit 3: Imaginary Creatures	comparatives/superlatives, description, quizzes
7. Famous people & the past	Unit 7: Going Back in Time	Unit 4: The History of the Aeroplane	biography, past events, famous people/inventors
8. Stories & literature	Unit 8: All about Stories	Unit 3: Imaginary Creatures ή Unit 10: Time for Fun	stories, characters, literature, film/book response
9. Inspiring people – achievements	Unit 9: Amazing People and Places	Unit 6: Me, Myself and My Future Job	people, achievements, skills, aspirations
10. Travel – museums – culture	Unit 10: Summer Is Here!	Unit 5: Travelling through Time	airports, museums, tourism, directions, travel project

 

Σημείωση ο παραπάνω συγχρονισμός είναι παιδαγωγική πρόταση και όχι υπουργικά καθορισμένη αντιστοίχιση των Units.

 Επισήμανση!

Οι παραπάνω αντιστοιχίσεις Units και ο προτεινόμενος ετήσιος προγραμματισμός αποτελούν ενδεικτική παιδαγωγική πρόταση της Συμβούλου για την οργάνωση της συνδιδασκαλίας και όχι δεσμευτική κατανομή διδακτέας ύλης προκειμένου να υποστηρίξει τους/τις εκπαιδευτικούς στα όλο και αυξανόμενα ολιγοθέσια σχολεία.

Δεν αποτελούν επίσημη αντιστοίχιση Units από το ΥΠΑΙΘΑ.

Ο/η εκπαιδευτικός ΠΕ06 διαμορφώνει τον προγραμματισμό του/της λαμβάνοντας υπόψη:

• τα ισχύοντα Προγράμματα Σπουδών,
• τα αναμενόμενα μαθησιακά αποτελέσματα,
• το επίπεδο γλωσσομάθειας των μαθητών,
• τις ανάγκες της πολυηλικιακής ομάδας,
• το διαθέσιμο εκπαιδευτικό υλικό,
• τον πραγματικό διδακτικό χρόνο,
• τις ιδιαίτερες συνθήκες του ολιγοθέσιου σχολείου.

Τα εγκεκριμένα σχολικά εγχειρίδια αποτελούν σημαντικό διδακτικό πόρο, αλλά δεν είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούνται με αυστηρά γραμμικό και παράλληλο τρόπο στις δύο συνδιδασκόμενες τάξεις.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ: 

Ομαδοσυνεργατική προσέγγιση στη συνδιδασκαλία Αγγλικών

Αν χρειάζεστε περισσότερη βοήθεια με τις συνδιδασκαλίες σε ολιγοθέσια, επικοινωνείστε μαζί μου μέσω email να σας στείλω περισσότερο υλικό.

Περιμένω τα σχόλιά σας για τα παραπάνω ώστε να διαμορφώσουμε όσο το δυνατό καλύτερα τις οδηγίες για την υποστήριξή σας.